Bij het ontwerpen van een onderwijsgebouw speelt daglicht een belangrijke rol. Natuurlijk licht draagt bij aan een prettige leeromgeving en ondersteunt het comfort van leerlingen en docenten. Tegelijkertijd kan te veel licht zorgen voor hinderlijke reflecties op schermen, warmteontwikkeling en verminderde concentratie.
Daarom is de keuze voor raambekleding in klaslokalen belangrijker dan vaak wordt gedacht. Architecten, projectontwikkelaars en bouwprofessionals staan regelmatig voor de vraag welke oplossing het beste aansluit bij de functie van een ruimte. Daarbij wordt vaak gekeken naar transparante of verduisterende rolgordijnen. Beide varianten hebben hun eigen voordelen. Welke keuze het meest geschikt is, hangt af van het gebruik van het lokaal, de hoeveelheid daglicht en de gewenste mate van lichtcontrole.
Een klaslokaal wordt gedurende de dag voor verschillende activiteiten gebruikt. Leerlingen lezen, schrijven, werken op laptops en kijken naar presentaties op digitale schoolborden of projectieschermen. Daarbij is voldoende daglicht gewenst, maar directe zoninstraling kan juist problemen veroorzaken. Reflecties op schermen maken lesmateriaal minder goed zichtbaar en kunnen de concentratie verstoren.
Daarnaast kan zonlicht zorgen voor oplopende temperaturen in het lokaal. Vooral ruimtes met grote glasoppervlakken hebben hier regelmatig mee te maken. Een goede oplossing voor lichtregulatie helpt om deze uitdagingen te beperken en draagt bij aan een prettiger binnenklimaat.
Lichtdoorlatende rolgordijnen worden ontworpen om daglicht binnen te laten terwijl direct zonlicht wordt gefilterd. Hierdoor blijft een ruimte licht en open aanvoelen zonder dat gebruikers voortdurend last hebben van fel invallend zonlicht. Veel architecten kiezen voor lichtdoorlatende rolgordijnen in onderwijsgebouwen omdat zij bijdragen aan een aangename leeromgeving. De verbinding met buiten blijft behouden en lokalen profiteren optimaal van natuurlijk licht.
Daarnaast kunnen lichtdoorlatende rolgordijnen helpen om schittering op schermen te verminderen zonder een ruimte volledig te verduisteren. Voor veel standaard leslokalen vormen lichtdoorlatende rolgordijnen daarom een praktische oplossing. Zeker wanneer het doel is om een balans te creëren tussen daglichttoetreding en visueel comfort.
Een belangrijk voordeel van lichtdoorlatende gordijnen is dat zij bijdragen aan een open en prettige sfeer. Het daglicht wordt gefilterd, maar blijft aanwezig in de ruimte. Daardoor ontstaat minder behoefte aan kunstverlichting gedurende de dag. Dit kan bijdragen aan een lager energieverbruik binnen het gebouw. Ook het welzijn van gebruikers speelt een rol. Ruimtes met voldoende natuurlijk licht worden vaak als comfortabeler ervaren dan ruimtes die grotendeels verduisterd zijn.
Voor onderwijsgebouwen waar leerlingen langdurig verblijven, kan dit een belangrijke overweging zijn bij de keuze voor raambekleding.
Niet ieder klaslokaal heeft dezelfde functie. Sommige ruimtes worden regelmatig gebruikt voor presentaties, examens of audiovisuele toepassingen waarbij volledige controle over licht gewenst is. In die situaties kunnen verduisterende rolgordijnen een betere oplossing zijn. Deze systemen blokkeren een groot deel van het binnenvallende licht en maken het mogelijk om een ruimte vrijwel volledig te verduisteren.
Dit is bijvoorbeeld relevant voor aula’s, collegezalen, mediatheken of lokalen waar veel met projectoren wordt gewerkt. Ook ruimtes die sterk worden belast door direct zonlicht kunnen baat hebben bij extra verduistering, afhankelijk van de ligging van het gebouw.
De keuze tussen een lichtdoorlatend rolgordijn en een verduisterende variant hangt af van verschillende factoren. Het gebruik van de ruimte staat daarbij centraal. Voor reguliere klaslokalen waar dagelijks wordt gewerkt, bieden lichtdoorlatende rolgordijnen vaak voldoende controle over lichtinval. Tegelijkertijd blijft het voordeel van natuurlijk daglicht behouden.
Wanneer presentaties, projecties of specifieke onderwijsactiviteiten centraal staan, kan verduistering noodzakelijk zijn. In veel onderwijsprojecten wordt daarom gekozen voor een combinatie van oplossingen. Zo kan per ruimte de meest geschikte vorm van lichtregulatie worden toegepast.
Hoewel rolgordijnen een belangrijke functie hebben, lossen zij niet altijd alle uitdagingen rondom warmte en zoninstraling op. Binnenzonwering houdt licht tegen nadat het glas al is gepasseerd. Wanneer het doel is om opwarming van een ruimte te beperken, kan buitenzonwering een belangrijke aanvulling zijn.
Oplossingen zoals screens worden regelmatig toegepast bij onderwijsgebouwen. Omdat zonnestralen worden geweerd voordat zij het glas bereiken, blijft de warmtebelasting lager. Hierdoor ontstaat een comfortabeler binnenklimaat en neemt de behoefte aan actieve koeling af.
In situaties waar nauwkeurige regeling van daglicht gewenst is, kunnen buitenjaloezieën uitkomst bieden. De verstelbare lamellen maken het mogelijk om lichtinval gedurende de dag aan te passen aan de omstandigheden. Hierdoor kan daglicht worden benut zonder dat hinderlijke schittering ontstaat.
Voor onderwijsgebouwen met grote glaspartijen biedt dit vaak extra flexibiliteit. Vooral in moderne schoolontwerpen speelt deze vorm van daglichtregeling een steeds grotere rol.
Veel bestaande scholen beschikken over grote raampartijen die niet zijn ontworpen volgens de huidige eisen op het gebied van comfort en duurzaamheid. Bij renovatieprojecten wordt daarom regelmatig gekeken naar manieren om licht- en warmteproblemen te verminderen zonder ingrijpende bouwkundige aanpassingen.
Naast nieuwe raambekleding kan zonwerende buitenfolie hierbij een interessante oplossing zijn. Hiermee kan de warmtebelasting worden beperkt terwijl bestaande beglazing behouden blijft. Afhankelijk van het project kan een combinatie van folie, rolgordijnen en buitenzonwering zorgen voor een optimaal resultaat.
Geen enkel onderwijsgebouw is hetzelfde. De ligging van het gebouw, de oriëntatie van de gevels en het gebruik van de ruimtes bepalen welke oplossing het beste aansluit. Daarom is maatwerk belangrijk bij de keuze voor lichtdoorlatende gordijnen of verduisterende systemen. Wat goed werkt in een basisschool, hoeft niet automatisch de juiste oplossing te zijn voor een universiteit of mbo-instelling.Door al in het ontwerptraject rekening te houden met lichtregulatie en zonwering ontstaat een beter afgestemd eindresultaat.
Voor architecten en projectontwikkelaars betekent dit dat comfort, duurzaamheid en functionaliteit vanaf het begin onderdeel worden van het gebouwontwerp.
De keuze tussen transparante en verduisterende rolgordijnen draait uiteindelijk om de gewenste balans tussen daglicht en lichtcontrole. Beide oplossingen hebben hun eigen voordelen en toepassingen binnen onderwijsgebouwen. Lichtdoorlatende rolgordijnen zorgen voor een open en aangename leeromgeving waarin natuurlijk licht centraal staat. Verduisterende systemen bieden juist maximale controle wanneer specifieke onderwijsactiviteiten daarom vragen.
Door deze keuzes af te stemmen op het gebruik van de ruimte ontstaat een comfortabele leeromgeving die aansluit bij de behoeften van leerlingen, docenten en beheerders. In combinatie met passende buitenzonwering kan bovendien een duurzame oplossing worden gerealiseerd die bijdraagt aan het comfort en de prestaties van het gehele gebouw.
